U petoj epizodi serijala “Pod munarama domovine”, koji je dio Ramazanskog programa MYTV-a, gledaoce smo vodili u jednu od najposebnijih bh. džamija, Džamije šejha Magribije (Džamija Magribija). Ovaj objekat nije samo mjesto molitve, već i simbol duhovne tradicije, kulturnog identiteta i dugovječnog prisustva islama u srcu grada Sarajeva.
Duhovni i historijski simbol
Džamija šejha Magribije nalazi se u sarajevskom naselju Marijin Dvor, u ulici koja nosi isto ime, Magribija. Ovo mjesto bilo je nekada poznato kao Zagorica, zapadna periferija starog Sarajeva, i utemeljeno je u vrijeme kada grad tek započinje svoju dugu i bogatu historiju.
Prema historijskim izvorima i predanjima, džamiju je dao podići šejh Magribija, koji je u Sarajevo došao u pratnji Isa-bega Ishakovića, osnivača grada i njegovog prvog upravitelja.
Današnji oblik džamije potiče iz perioda izmedu 1538. i 1565. godine, kada se prvi put i spominje u sarajevskim dokumentima. Iako prvobitna građevina možda datira iz ranijih vremena, ovo je oko ovog perioda formirana arhitektonska cjelina koju i danas poznajemo.
Tri puta iz pepela
Magribija džamija je “preživjela” svoju historiju.
Prva verzija na ovom mjestu izgorjela je u velikom požaru 1459. godine, a kasnije je opet gorjela 1697. godine tokom osmanske epohe. Tada je ostao samo fragment stare kamene munare i zidovi.
Najveći udar za objekt dogodio se tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu 1992. godine kada je džamija teško oštećena u granatiranju, a veliki dio strukture je uništen.
Međutim, zajednica se nije predavala. Prve nužne popravke počele su već 1993. godine, a kasnije je objekat kompletno obnovljen. Ova džamija je 2005. godine proglašena nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine, potvrđujući njenu važnost ne samo kao vjerskog objekta nego i kulturnog i historijskog naslijeđa.
Arhitektura puna simbolike
Džamija šejha Magribije je jedinstven primjer osmanske arhitekture u Sarajevu. Iako nije velika, odiše finoćom ornamentike i bogatim detaljima koji govore o stilu gradnje tog perioda.
Unutrašnjost karakterišu drveni bačvasti svodovi i kasetirani ukrasi s ornamentima, dok kamena munara ostaje upečatljiv vanjski simbol džamije. Direktni kontakti s ornamentima te vrste bili su rijetkost i fascinirali su čak i putnike i učenjake poput sir Thomasa W. Arnolda, koji je tokom posjete Sarajevu 1929. godine posebno istakao dekorativne detalje Magribije kao jedinstvene na Balkanu.
Džemat i zajednica kroz vrijeme
Džemat Magribija ne predstavlja samo historijski spomenik, on je živa zajednica. Danas džamija redovno služi pet vakat namaza, džumu i bajrame, te je centar duhovnih aktivnosti za mnoge vjernike u Sarajevu.
Imam džamije, Ahmet-ef. Skopljak, predvodi aktivnosti džemata koji svojim angažmanom jača osjećaj zajedništva i duhovne posvećenosti lokalnih vjernika.
U posljednjih nekoliko godina objekat je dodatno obnovljen zahvaljujući podršci lokalnih vlasti i džematlija, uključujući i sanaciju galerije te podršku Općine Centar koja prepoznaje Magribiju kao simbol kulturne baštine grada.
Duhovno naslijeđe Magribije
Epizoda serijala “Pod munarama domovine” koja je posvećena Magribija džamiji, prikazuje ne samo historijske aspekte ove ljepotice, nego i duhovne prizore i atmosferske momente koji je čine posebnim mjestom u sarajevskom pejzažu. Kroz epizodu gledatelji su mogli vidjeti kako se spoj tradicije, arhitekture i života zajednice održava i danas, posebno tokom mjeseca ramazana kada džamija dobija još dublji značaj za vjernike.
Džamija šejha Magribije je mnogo više od sakralnog objekta sagrađenog u 16. vijeku. Ona je simbol postojanosti i duhovnosti Sarajeva, svjedočanstvo historije koja traje stoljećima, ali i mjesto gdje tradicija i zajedništvo ostaju živi. Kroz emisiju “Pod munarama domovine”, upravo ova duhovna priča dobija zasluženi status i koristi se kao inspiracija za sve koji žele upoznati dušu i ljepotu Bosne i Hercegovine.
Ramazanska priča o Džamiji šejha Magribije dio je pete epizode serijala “Pod munarama domovine”. Cijelu emisiju možete pogledati u nastavku:
